|
Pırlanta Sertifikası nedir ?
Nitelikleri belli olmayan pırlantaların mavi kopyaları çıkarılır. Toptancılar, perakendeciler ve tüketicilerin hepsi ya pırlantanın derecesini ya da pırlantaya dosyayı içeren bir onay belgesi olduğunu bilirler. Bu onay belgesinde, pırlantanın tam ölçüleri, ağırlığı ve genel kalite özellikleri ile ilgili bilgiler bulunur. Onay belgelerinde pırlantanın kendisine özgü karakteristiklerinin çok ayrıntılı bir açıklamasının yanı sıra taşın kimlik bilgileri de mevcuttur. Nitelikleri tam olarak bilinmeyen bir pırlanta satın aldığınızda, pırlantanın sizin için ideal olup olmadığını hakkında size bilgi veren bir derece raporuna sahip olmasına dikkat edin.
IDL (International Diamond Laboratory) uluslar arası pırlanta laboratuarı New York, Amerika merkezli bir laboratuardır. 'Diamonds are safe by IDL' (Pırlanta IDL ile güvende) sloganıyla pırlantalara sertifika veren IDL kar amacı olmayan objektif bir kuruluştur. Özel güvenlik sistemiyle verilen sertifikalar artık Türkiye'de de DİVİN ayrıcalığıyla satılmaya başlanmıştır.
GIA ve HRD, dünyanın en önde gelenlerinden birinci sınıf bir laboratuardır. GIA ve HRD' ye sunulan tüm pırlantaların güvenilir ve uygun bir derecelendirme işlemine tabi tutulacağından emin olunabilir. Burada pırlantaın tam derecesi, 3-6 farklı taş bilimcinin tek tek muayenesi sonucu belirlenir. HRD ve GIA derecelendirme raporları pırlanta dünyasında bağdaşırlığın ayırt edici niteliği olarak kabul edilmektedir. GIA tarafından iki çeşit rapor çıkarılmaktadır. En bilinen raporlardan birisi de, pırlantaın eksiksiz bir tanımını ve o taşın derece ayrı berraklık karakteristiklerinin grafiğini içeren tam içerikli GIA dokümanıdır. Bu rapor genellikle 1.00ct ve üstü pırlantalar için kullanılmaktadır. GIA tarafından çıkarılan diğer tür rapor ise çoğu zaman bir karatın altındaki pırlantaların için hazırlanan pırlanta Dosyasını içerir. Bu GIA Dosyasında derecelendirilen her bir pırlantanın kendisine özgü tüm detayları bulunmakla birlikte grafik çizimler normalde raporlarda görülmekte olup bunun yerini lazerle pırlantanın üzerine yazılan sicil numarası almıştır. Bu sicil numarası, pırlantanın çevresine lazerle yazılmış olup inklüzyon haritası olmayan pırlantaların tanım bilgilerini içermektedir. GIA, bu sayede küçük pırlantalar için tam rapor hazırlamak gibi bir külfetten kurtulduğu gibi aynı zamanda da taşın şemasını çıkarmak için harcayacağı zamandan da tasarruf etmektedir.
Hediye ya da satın aldığınız tek taş pırlantanın gerçek değerini bilmek ister misiniz?
Gemolog Martin Metin, “Ben yazılan değerlerin aynı olduğu bir taşa henüz rastlamadım. Alıcılar kazıklanıyor.” diyor.
Tek taş pırlanta, özel günlerde en çok hediye edilen ürünlerin başında geliyor. Pırlanta pazarlayan firmaların özellikle televizyon dizilerine sponsor olmalarının ardından yaygınlık kazanan ‘tek taş’ pırlanta, neredeyse altının yerini almak üzere. Hatta Nil Karaibrahimgil’in ‘Sağ eller havaya/Pırlantalar buraya/Tek taşımı kendim aldım, tek başıma kendim taktım/Girmesinler havaya” parçasıyla birlikte pırlantanın parmaklardan sonra dillere düştüğü bile söylenebilir.
Peki sevdiği insana ya da kendisine pırlanta almak isteyenlerin güvenli bir alışveriş yaptıklarını, tabiri caizse ‘kazıklanmadıklarını’ söyleyebilir miyiz? Aldığınız pırlantanın ne kadar değerli olduğunu nasıl anlayabilirsiniz?
İşte bütün bu soruların cevabını merkezi New York’ta bulunan International Diamond Laboratory (IDL) şirketinin İstanbul’daki lisanslı laboratuvarında bulmanız mümkün. Şirketin dünyada izin verdiği tek kişi olan İstanbul doğumlu Martin Metin’in Cağaloğlu’nda açtığı Uluslararası Pırlanta Laboratuvarı, pırlantalara uluslararası geçerliliği olan sertifika veren tek yer.
Belçika’da altı ay Gemoloji (değerli taş bilimi) üzerine, ardından ABD’de elmaslar üzerine eğitim alan ve sonrasında da Marmara Üniv. Takı Tasarım Meslek Yüksekokulu’nda öğretim görevlisi olarak çalışan Metin, Dokuz Eylül Üniversitesi ile bir protokol yaparak, kuyumculara özel bir kuruluş bünyesinde eğitim veren bir isim. Bu eğitimlerde 2 yıl içinde 1.500 kuyumcuya pırlanta eğitimi veren Metin, şimdi iki ortağıyla birlikte kuyumculardan gelen pırlantalara değer biçiyor ve taşların karnesini veriyor. Aldığınız bu sertifika yardımıyla pırlantanın fiyatını oluşturuyorsunuz. Artık dünyanın neresine giderseniz gidin taşınız bu değer üzerinden işlem görüyor.
Şu an sadece kuyumcuların rağbet gösterip değer analizleri yaptırdıkları bu laboratuvarda kuyumcuların çok büyük hayal kırıklığı yaşadıklarını söyleyen Metin, “Getirdikleri pırlantaların çoğu değerinin altında çıkıyor. Hatta pırlanta diye aldıklarının çoğu pırlanta çıkmıyor, sahte çıkıyor. Ya da laboratuvarda oynanmış, kalitesi artırılmış taşlar geliyor. Piyasada sertifika ile satılan ve bana ulaşıp incelediğim pırlantaların doğruluk payı yüzde sıfır. Ben yazılan değerlerin aynı olduğu bir taşa henüz rastlamadım. Belki çok ahlaklı kuyumcular Anadolu’da vardır; ama yazık, pırlanta alanlar kazıklanıyor.” diyecek kadar da iddialı konuşuyor
8 ay önce açılan firmalarında yaklaşık 1.000 pırlantaya sertifika verdiklerini söyleyen Martin Metin, bu süre içerisinde satılan pırlanta sayısının milyonu bulmuş olacağına dikkat çekiyor. “Son kullanıcının pırlantanın değerini anlama şansı yok, onlar için üzülüyorum. Esnafa güvenmek zorundalar.” diyen Metin, Türkiye’de pırlanta alanında birçok suistimal olduğuna dikkat çekiyor. Perakendecilerin kendi sertifikalarını kendilerinin verdiğini, bunun ise sadece kendi mağazalarında geçerli olduğunu söyleyen Metin, “Bunun önüne geçip uluslararası nitelik ve çapta, her yerde geçen objektif bir sertifika vermek istiyoruz.” diyor.
Kendilerine kuyumculardan gelen pırlantaların renk, temizlik, ağırlık ve kesim ölçümlerini uluslararası standartta yaparak vakumlu özel bir güvenlik sistemiyle ve sertifikalarıyla birlikte sunan dört kişilik IDL ekibi, elmas konusunda uzmanlığa sahip. Pırlanta konusunda müşterilerde yeni yeni bilinçlenme olduğunu belirten Martin Metin, kuyumcuların bazılarının müşteri talep edince çok az kısmının da güven satmak için sertifika almaya geldiklerini ifade ediyor. Kuyumculara tek veya toplu olarak bir hafta süren pırlanta eğitimi kursları da veren Metin, “Ben istesem tüccar da olurdum. Ama idealist davrandım. Eğitim veren tek kuruluşuz. Eğitim fiyatı kişi başı 400 dolar. Buradaki eğitimde sahte ve gerçek pırlanta ayrımı yapılabilir.
Fiyatı biraz tahmin edilebilir.” diyor. Kısa bir zaman sonra son kullanıcıya da renkli taşlar ve pırlantalar konusunda eğitim vereceklerini söyleyen gemolog, ayrıca Darphane’nin Damga Matbaası’ndan “Özel Ayar Yetki Belgesi” aldıklarını ve yurtdışından ithal edilen bütün değerli taşların ekspertizini yaptıklarını kaydediyor.
Peki kendiniz pırlantanın sertifikasını alabilir misiniz? Şu ana kadar tanınmadıkları için böyle bir isteğin kendilerine ulaşmadığını belirten Martin Metin, aynı ücret karşılığında gelenlere de sertifika vereceklerini söylüyor.
| 
